Eskiden "Eve gelince ellerini yıka" kuralı vardı, şimdilerde ise eve giren çocuğumuza veya eşimize ilk cümlemiz "Wi-Fi'de bir sıkıntı mı var?" ya da "Şarj aleti nerede?" oluyor. Teknoloji hayatımızı kolaylaştırsa da, aile içi ilişkilerimizi sessize alıyor olabilir mi?
Çağımızın en büyük sınavı, çocuklarımızı teknolojiden tamamen uzak tutmak değil; teknolojiyi onları yutmadan, doğru bir araç olarak kullanmalarını sağlamaktır. Peki, tabletler modern çağın emzikleri haline mi geldi?
"Sadece 5 Dakika Daha!" : Ekran Bağımlılığının Sinyalleri
Çocuklar (ve hatta yetişkinler), ekran başındayken beyinlerinde dopamin adı verilen bir haz kimyasalı salgılanır. Bu yüzden tableti ellerinden almak, çocuk için sadece bir oyuncağı kaybetmek değil, haz kaynağının kesilmesi anlamına gelir. Bu da öfke krizlerini doğurur.
Çocuğunuzda şu belirtiler varsa dikkatli olmalısınız:
Ekran süresi kısıtlandığında aşırı öfke veya ağlama nöbetleri.
Yemek yerken bile ekran izleme ısrarı.
Gerçek hayattaki oyunlara ve arkadaşlarına ilgisizlik.
Uyku düzeninde bozulmalar ve dikkat dağınıklığı.
Dijital Ebeveynlik: Yasaklamak mı, Yönetmek mi?
Çoğu ebeveyn "Yasakladım, tableti kaldırdım" diyerek sorunu çözdüğünü sanır. Ancak yasaklanan her şey cazip hale gelir. Çözüm, "Bilinçli Teknoloji Diyeti" uygulamaktır.
İşte evde uygulayabileceğiniz güncel stratejiler:
1. Önce Aynaya Bakın: Siz Ne Kadar Ekrandasınız?
Çocuğunuza "Kitap oku" derken siz o sırada Instagram'da geziniyorsanız, bu kuralın hiçbir hükmü yoktur. Çocuklar duyduklarını değil, gördüklerini yaparlar. Evde telefonun yasak olduğu "ekransız saatler" ilan edin ve buna önce siz uyun.
2. "Teknolojisiz Bölgeler" Oluşturun
Evin bazı alanlarını teknolojiye kapatın.
Mutfak Masası: Yemek yerken ekran asla açık olmamalıdır. Yemek, sohbet zamanıdır.
Yatak Odası: Mavi ışık uyku kalitesini bozer. Tabletler ve telefonlar uyku saatinden en az 1 saat önce oturma odasında şarja bırakılmalıdır.
3. İçerik Kontrolü ve 3-6-9-12 Kuralı
Fransız psikiyatrist Serge Tisseron’un geliştirdiği kural, günümüzde altın standart kabul edilir:
3 Yaşa Kadar: Ekransız büyüme. (Beyin gelişimi için kritik)
6 Yaşa Kadar: Kendine ait oyun konsolu veya tablet yok.
9 Yaşa Kadar: İnternet erişimi yok, sadece ebeveyn kontrolünde içerik.
12 Yaşa Kadar: Sosyal medya hesabı yok.
Sanal Değil, Gerçek Bağlar
Unutmayın, hiçbir uygulama veya oyun, çocuğunuzun sizinle göz teması kurarak oynadığı bir oyunun yerini tutamaz. Çocuğunuzun "bağımlı" olmasını istemiyorsanız, onu ekranın soğuk ışığından alıp, ilginizin sıcaklığına davet etmelisiniz.
Eğer çocuğunuzun ekran kullanımı kontrol edilemez bir boyuta ulaştıysa ve bu durum okul/sosyal hayatını etkiliyorsa, Derya Aile Danışma Merkezi olarak yanınızdayız.